سيد علي اكبر قرشي

44

قاموس قرآن ( فارسي )

بمعنى بعضيّت است نه بيان . يعنى بشر را از بعض صلصال كه قسمت زيرين و نرم آن باشد آفريديم . آنان كه لجنهاى كرانهء دريا را ديده‌اند ميدانند كه روى لجنها خشكيده و شيار شيار ميشوند ولى زير آنها نرم و نطفه در آن قابل رشد است . در آياتى نظير آيهء : * ( « خَلَقَ الإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ . . . » ) * نحل : 4 نيز « من » براى بعضيت است كه نطفه بمعنى آب كم است و سلوليكه جنين از آن تشكيل مىشود . بعض نطفه مىباشد . على هذا مراد از * ( « سَوَّيْتُه وَنَفَخْتُ فِيه مِنْ رُوحِي » ) * نظير آن است كه در آيات * ( « وَبَدَأَ خَلْقَ الإِنْسانِ مِنْ طِينٍ . ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَه مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ . ثُمَّ سَوَّاه وَنَفَخَ فِيه مِنْ رُوحِه وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالأَبْصارَ وَالأَفْئِدَةَ . . . » ) * سجده : 7 - 9 ذكر شده ، پيداست كه اين تسويه و نفخ در رحم مادر است ولى جملهء * ( « فَقَعُوا لَه ساجِدِينَ » ) * در ما بعد * ( « نَفَخْتُ فِيه مِنْ رُوحِي » ) * مانع از اين تطبيق است كه از پس اين نفخ و تسويه سجود ذكر شده بخلاف آيهء فوق كه بعدش * ( « جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ . . . » ) * آمده است و حكايت از تحوّلات رحم مادر دارد . سوم : اينكه موجودات ساده و زنده در اثر ارادهء خداوند بتدريج و با مرور زمان به انسان اوّلى مبدّل شده باشند اين فرضيه فعلا بسيار ضعيف شده و موقعيّت خويش را از دست داده است بلكه مىشود يقين كرد كه خداوند انواع را مستقلّ آفريده است ولى اگر روزى علمى شود و يقين گردد ، آيات قرآن به آن قابل تأويل خواهد بود . به نظر نگارنده : وجه اول با ظاهر قرآن از وجوه ديگر بهتر ميسازد اگر اشتباه نكنم . [ يك آدم يا چند آدم ؟ ] ظهور آيات در آن است كه ابتدا يك انسان با زنش آفريده شده و تكثير از آن دو شروع گرديده است * ( « يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثى وَجَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَقَبائِلَ ) *